VYNieuwpoort en Straal geven afgedankte zeilboten een circulaire toekomst
Een toenemend aantal polyester zeilboten bereikt het einde van zijn levensduur. De boten-boom van de jaren 70 en 80, laat nu haar keerzijde zien. Na een halve eeuw zijn veel van deze schepen versleten, veelal verwaarloosd en toe aan recyclage. Voor schepen uit polyester is dit een lastige opgave waardoor een groot deel na demontage in de verbrandingsoven belandt. VYNieuwpoort en vzw Straal slaan de handen in elkaar voor een duurzame doorstroom en herbestemming van vaartuigen aan het einde van hun levenscyclus.
Al in 2015 nam VYNieuwpoort het initiatief om afgedankte vaartuigen op hun terreinen te recycleren. Daarbij blijkt dat een deel van deze boten ook herstelwaardig is. Precies daar komt vzw Straal met een circulair businessmodel dat verwaarloosde vaartuigen herstelt in een sociaal-inclusief bootatelier – een plek waar vrijwilligers, mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en experts samenwerken – om ze nadien een tweede leven te geven als deelboten.
Fastforward naar 2025, 10 jaar later. VYNieuwpoort recycleert nog steeds oude vaartuigen maar maakt op hun terreinen ook plaats van een ‘Straalhub’: een bootatelier op verplaatsing. Een UFO 27 wordt daar opgeknapt, een bootje die lag te wachten voor recyclage en die een tweede leven krijgt dankzij het project. Dankzij subsidies van Vlaanderen Circulair/OVAM, de hulp van een enthousiaste groep vrijwilligers onder leiding van Straal-coördinatoren, Laura en Thijs Van Wingen, de jachthaven en enkele professionals voor inspectie (BYSC), polyesterexpertise (Artois) en de elektromotor (P&E Lowlands) zal de opgeknapte zeilboot opnieuw uitvaren in 2026. De boot zal de rol van de 27 voet bootjes opnieuw opnemen, een degelijke boot om als beginnend zeiler mee te varen via het bootdeelplatform van Straal aan zee.
Voor de jachthaven is het belangrijk dat de opstartbootjes niet alleen correct worden gerecycleerd aan het einde van hun levenscyclus, maar dat er – net als bij woningen – ook ruimte is voor renovatie. Deze boten stammen uit een periode waarin polyester en arbeidskracht nog goedkoop waren, waardoor er destijds niet werd bespaard.
Dankzij het businessmodel en de community van Straal kan de renovatiekost worden terugverdiend door het vaartuig via circulair en gedeeld gebruik opnieuw in de vaart te brengen. Zo krijgen nieuwe vaarders de kans om met een degelijke, eenvoudige boot opnieuw te proeven van het zeezeilen en tegelijk ervaring op te doen met een elektromotor. Vanaf 2026 zullen er ook praktijklessen aangeboden worden aan de Straalcommunity: een nieuwe generatie duurzame en circulaire watersporters.
Vraag in eender welke zeilclub waar de oudere leden hun eerste zeilervaring opdeden, en je zult merken dat het vaak precies dit type boot was. Hun verhalen bewijzen dat je met deze schepen moeiteloos de oversteek kunt maken of kunt varen naar Frankrijk en Nederland. Comfort had toen misschien een andere betekenis dan vandaag, maar de liefde voor avontuur blijft dezelfde.
In het voorjaar van 2026 zal de ‘Wullock’ – de naam van de herstelde boot – voor het eerst uitvaren met het trotse vrijwilligersteam dat hem opknapte.
Heb je interesse in (zeil)bootdelen met de circulaire, opgeknapte vloot van vzw Straal? Zie www.straal-boot.be of contacteer info@straal-boot.be
Heb je interesse om bij te dragen aan het herstellen van verwaarloosde vaartuigen? Contacteer info@straal-boot.be
